INLEIDING ONDERWIJS GESCHIEDENIS DE GEBOUWEN BEKENDE MENSEN DE EEUWELINGEN DE AMBACHTEN DE CULTUUR BIBLIOGRAFIE 

DE (VELD)KAPELLEN IN MUNKZWALM

DE (VELD)KAPELLEN De diepchristelijke traditie in Vlaanderen zorgde ook in onze streek en gemeente voor een overvloed aan (veld)kapelletjes en kruisen. De Maria-kapelletjes zijn het talrijkst vertegenwoordigd, te danken aan de Vlaamse Maria-devotie, zo mooi vertolkt in dat alomgekende lied van A.Cuppens en Lodewijk De Vocht:

                                                               "Waar men ga langs Vlaamse wegen,
                                                                                                           oude hoeve, huis of tronk,
                                                                                                          Komt men U, Maria tegen,
                                                                                                          Staat Uw beeltenis te pronk,
                                                                                                          lacht ons toe uit lindegroen,..."

     OORSPRONG Het ontstaan van het gebruik om kapelletjes te bouwen of om ze op te hangen aan bomen hangt vermoedelijk samen met de kerstening van Vlaanderen in de 7de-8ste eeuw. Uit die tijd stamt een tot op heden voortlevende vermenging van heidense en christelijke gebruiken. Waarschijnlijk handelden de toenmalige geloofspredikers overeenkomstig de (wijze) regels van paus Gregorius de Grote (6de eeuw): "...slechts te vernietigen wat met het christendom onverenigbaar was (afgodsbeelden,...) en te trachten te bewaren wat ook in de christelijke godsdienst bruikbaar was, zij het dan na de nodige vervormingen en aanpassingen".Aldus werd in plaats van een boom te vereren dan een O.L.Vrouwbeeldje in de boom gehangen, in de plaats van de heidense mei-viering kwam de aan Maria toegewijde maand,...(Peeters, 1963).

     Toch is er vrijwel altijd een aanleiding nodig om tot het oprichten van een kapel over te gaan. Die is meestal de dankbaarheid voor het bekomen van een gevraagde gunst, het nakomen van een belofte, de herinnering aan een bijzonder feit (een sterfgeval, het einde van een oorlog, enz). Uitzondering hierop vormen de kapelletjes in de nissen van de huisgevels of stallingen - de aanleiding hier is de bouw zelf van de woning of stal, uit zuivere devotie of om bescherming (voor de bewoners en/of het vee) ervoor te vragen. Het bouwen van een kapelletje hield ook soms verband met het voorkomen van ziektes en epidemieėn (vb. de pest) (Triverius, jg. XIX n°1, jan.1989).  

 

 

     In de jaren '80 gaf de gemeente Zwalm een brochure uit met een 'inventarisatie' van de veld- en huiskapelletjes in de gemeente. Ik stippelde voor mezelf een trajekt uit en fotografeerde al deze kapelletjes. Het waren er toen 41 !! Het ligt in mijn bedoeling deze tocht op gezette tijdstippen opnieuw te maken om na te gaan welke van de toen opgemerkte kapelletjes nog bestaan en zo mogelijk ook de ontstaansgeschiedenis en andere gegevens (bouwheer, eigenaar, enz.) te noteren. 

     In Munkzwalm heb ik, me baserend op die brochure, slechts 3 veldkapelletjes gevonden en kunnen fotograferen:

     Op de kaart hiernaast aangeduid met de nrs 14, 14bis en 15.




















 

 

 

 

 

 

 

 


Kapelletje n° 14

Kapelletje n° 14bis

Kapelletje op de hoek van de Zijpgrachtstraat
en de Gaverbosdreef

Tegenover de brug over de Zwalmbeek.
Het is een bakstenen wegkapelletje onder zadeldak (pannen), vlg. kadasterarchief van 1906. Voorpuntgevel met spitsboogdeur met ijzeren tralie aangebracht in spaarveld met lisenen en muizentand. Geschilderd kruis boven deur. Sierlijk anker in topstuk. Blinde zijgevels afgelijnd met muizentand. Gemetst altaar met twee plaasteren heiligenbeelden, dat van O.L.Vrouw en van de H.Theresia, geflankeerd door enkele kaarsen.

 

   
 
DE VREDESKAPEL 
                                     
 Lees meer

Laatste update woensdag 23 april 2008

Terug naar       
Mijn Homepage  Homepage Zwalm  Homepage Munkzwalm