|

De diepchristelijke traditie in Vlaanderen zorgde ook in onze
streek en gemeente voor een overvloed aan (veld)kapelletjes en
kruisen. De Maria-kapelletjes zijn het talrijkst
vertegenwoordigd, te danken aan de Vlaamse Maria-devotie, zo
mooi vertolkt in dat alomgekende lied van A.Cuppens en Lodewijk
De Vocht:
"Waar men ga langs Vlaamse wegen,
oude hoeve, huis of tronk,
Komt men U, Maria tegen,
Staat Uw beeltenis te pronk,
lacht ons toe uit
lindegroen,..."
Het ontstaan van het gebruik om kapelletjes te bouwen of om ze
op te hangen aan bomen hangt vermoedelijk samen met de
kerstening van Vlaanderen in de 7de-8ste
eeuw. Uit die tijd stamt een tot op heden voortlevende
vermenging van heidense en christelijke gebruiken.
Waarschijnlijk handelden de toenmalige geloofspredikers
overeenkomstig de (wijze) regels van paus Gregorius de Grote (6de
eeuw):
"...slechts te vernietigen wat met het christendom onverenigbaar
was (afgodsbeelden,...) en te trachten te bewaren wat ook in de
christelijke godsdienst bruikbaar was, zij het dan na de nodige
vervormingen en aanpassingen".Aldus werd in plaats van een boom te vereren dan een
O.L.Vrouwbeeldje in de boom gehangen, in de plaats van de
heidense mei-viering kwam de aan Maria toegewijde maand,...(Peeters,
1963).
Toch is er vrijwel altijd een aanleiding nodig om tot het
oprichten van een kapel over te gaan. Die is meestal de
dankbaarheid voor het bekomen van een gevraagde gunst, het
nakomen van een belofte, de herinnering aan een bijzonder feit
(een sterfgeval, het einde van een oorlog, enz). Uitzondering
hierop vormen de kapelletjes in de nissen van de huisgevels of
stallingen - de aanleiding hier is de bouw zelf van de woning of
stal, uit zuivere devotie of om bescherming (voor de bewoners
en/of het vee) ervoor te vragen. Het bouwen van een kapelletje
hield ook soms verband met het voorkomen van ziektes en
epidemieėn (vb. de pest) (Triverius,
jg. XIX n°1, jan.1989).
 |
|
In de jaren '80 gaf de gemeente Zwalm
een brochure uit met een 'inventarisatie' van de veld- en
huiskapelletjes in de gemeente. Ik stippelde voor mezelf een trajekt uit en
fotografeerde al deze kapelletjes. Het waren er toen 41 !! Het
ligt in mijn bedoeling deze tocht op gezette tijdstippen opnieuw
te maken om na te gaan welke van de toen opgemerkte
kapelletjes nog bestaan en zo mogelijk ook de
ontstaansgeschiedenis en andere gegevens (bouwheer, eigenaar, enz.) te noteren.
In Munkzwalm heb ik, me baserend op die brochure, slechts 3 veldkapelletjes gevonden en kunnen fotograferen:
Op de kaart hiernaast aangeduid met de nrs 14, 14bis en 15.
|
 |
 |

Kapelletje n° 14 |

Kapelletje n° 14bis |
|
Kapelletje op de hoek van de Zijpgrachtstraat
en de Gaverbosdreef
Tegenover de brug over de Zwalmbeek.
Het is een bakstenen wegkapelletje
onder zadeldak (pannen), vlg. kadasterarchief van 1906. Voorpuntgevel met
spitsboogdeur met ijzeren tralie aangebracht in spaarveld met
lisenen en muizentand. Geschilderd kruis boven deur. Sierlijk
anker in topstuk. Blinde zijgevels afgelijnd met muizentand.
Gemetst altaar met twee plaasteren heiligenbeelden,
dat van O.L.Vrouw en van de H.Theresia, geflankeerd door enkele kaarsen.
|
|
|
|
|