HET GEMEENTEHUIS

HET GEMEENTEHUIS
VAN
MUNKZWALM

Bronnen: ' De Gemeenethuizen in Oost-Vlaanderen', dlen I en II - Patrick De Vos.

INLEIDING
In de evolutie van onze gemeentehuizen kunnen in het algemeen in kleinere dorpen volgende stadia onderscheiden worden: een zaal binnen een herberg (met of zonder secretariaat), nadien een kamer (zaaltje) in een particulier huis, vervolgens de gehele woning (vaak een onderwijzerswoning), tot uiteindelijk het optrekken van een gemeentehuis dat speciaal wordt opgericht. Vele voormalige dorpjes bleven ergens in de voormelde evolutie steken: (een deel van) een herberg of een secretariaat/schepenzaal in een (onderwijzers)woning. Vaak vonden de vergaderingen van het schepencollege en de gemeenteraad bovendien op aparte lokaties door.

DE OUD-GEMEENTEHUIZEN

     Het oudst bekende gemeentehuis van het voormalige Munkzwalm was gelegen in de Zuidlaan n° 25, in het gelijknamige café.
     Op de foto rechts een zicht op de 'gemeenteplaats', 'de Meire' genaamd, met zicht op café 'Oud Gemeentehuis', bij P.Desmet-De Potter.
     Achter de haag links bevond zich het huis van 'Cies Poep'.

Woning van Cies Poep (rond 1900)

      Dan werd het ondergebracht in de woning Zuidlaan n° 24. Tot 1938 diende dat gebouw dan als beenhouwerij, café, én gemeentesecretariaat – in die volgorde van links naar rechts op de foto hiernaast.
     Zoals op het lange opschrift op de voorgevel te lezen is, werd het (handels)huis bewoond door de familie P. Dumont- Van Der Linden. Men verkocht er bloem, landvetten (= meststoffen) en beestenvoeder. P.Dumont was ook koopman en 'snijder' (= kastreerder) van viggens (= jonge varkens), veulens, enz. Men kon in de stallingen van het huis ook zijn paarden en rijtuigen stallen "zonder waarborg". In het gebouw was tevens een herberg en tenslotte ook het Munkzwalmse gemeentehuis ondergebracht - langs het smalle donkere deurtje links moest men naar binnen voor de stempelcontrole.
     Het schuurtje rechts werd afgebroken en in 1906 bouwde de familie Jooris-De Ceukelaire hun woonst tegen de zaak Dumont aan. Toen Dumont vertrok, kwam 'boer' Leon Hoebeke in het blok wonen.
    In 1948 kwam het gemeentesecretariaat in de oud-beenhouwerij, het café bleef waar het was en de rechterpartij werd woning. In 1948 werd deze laatste de bakkerij van Potvin. Omstreeks 1950 werd het gemeentehuis over gans het blok uitgebreid. De foto rechts dateert van rond 1900.

De gecementeerde voorgevel is samengesteld uit drie partijen, waarvan de middenste drie traveeën en de twee flankerende elk twee traveeën heeft. Alhoewel zij gemoderniseerd werden bleven de openingen op de begane grond toch tegenover die van de verdieping afgelijnd; de tweede en de laatste travee werden wel verbreed. De vensters van de verdieping zijn aanzienlijk kleiner dan die op de begane grond. Op beide bouwlagen komen in elke muurdam ankers voor. Het zadeldak eindigt op wolfseinden.

Waarschijnlijk als één gebouw opgericht, waarvan de oorspronkelijke deur zich in de vijfde travee bevond. Stillistisch moeilijk te definiëren. De huizen in de dorpskom hebben bijna alle een verstedelijkt karakter. In de rijbebouwing viel het gemeentehuis niet op.

     Dit oud-gemeentehuis is dus gelegen langs de hoofdas van de dorpskom van Munkzwalm, rechtover de aftakking naar St-Denijs-Boekel. Het betreft een eenvoudige rechthoekige bouw. De gecementeerde voorgevel is samengesteld uit drie partijen waarvan de middenste drie traveeën telt en de flankerende elk twee. Alhoewel zij gemoderniseerd werden, bleven de openingen op de begane grond, althans tot voor de laatste verbouwing tot wat nu fotozaak ‘Panda’ is geworden, tegenover die op de verdieping afgelijnd; de tweede en ook de laatste travee werden wel verbreed. De vensters van de verdieping zijn aanzienlijk kleiner dan die van de begane grond. Op beide bouwlagen komen in elke muurdam ankers voor. Het zadeldak eindigt op wolfseinden.
     Wellicht werd het gebouw als één woning opgericht, waarvan de oorspronkelijke deur zich in de vijde travee zou hebben bevonden. Stillistisch is het moeilijk te definiëren; het gebouw lijkt ouder dan het is.
   Daar de huizen in de dorpskom bijna alle een verstedelijkt karakter hebben, valt het oud-gemeentehuis in de rijbebouwing niet erg op. Wel speelt in de woning een meer uitgesproken wandbegeleidende functie in zijn samenspel met de verspringende huizen naar de kerk toe.
     Vanaf begin de jaren 1990 bevindt zich in het blok de fotozaak 'Panda' van Roland De Pandelaere.

DE VILLA ‘Van Ceunebroeck’*

Gelegen aan de Zuidlaan 36; het huidige gemeentehuis van ZWALM.

In 1980 werd een villa aangekocht, Zuidlaan 37, die toebehoorde aan de erven van wijlen dokter Van Ceunebroeck en die gebouwd werd in 1950. Van in 1981 fungeert deze voormalige dokterswoning als nieuw gemeentehuis van wat ondertussen de fusiegemeente Zwalm werd. In 1988 achteraan uitgebreid met een polyvalente zaal.

Opgetrokken uit baksteen in een eclectische bouwtrant aansluitend op de villabouw in regionalistische stijl uit het interbellum. Geaccentueerde voordeur in zandstenen omlijsting en erboven groot glasraam van trappenhuis. Opzij l. als torentje uitgebouwde erker met windvaan gedateerd 1949 op leienspits.
Interieur. De oorspronkelijke ruimte-indeling en eclectische binnenaankleding bleef bewaard. Centraal trappenhuis met ijzeren trapleuning. Vroegere eetkamer, nu raadzaal, in neorenaissancestijl met houten schouwbekleding, lambrise-ringen, vaste kasten en glasramen, o.a. in erker.

* Dr René-Achiel Van Ceunebroeck (° Brakel 28.7.1914 - + Gent 28.6.1995) was huisarts van Munkzwalm van 1940 tot 1978.

Laatste update zondag 20 januari 2008