|
 |
| |
|
 |
In het Ancien Regime
stelde de heer, om zijn
goederen te behoeden voor vandalisme en vernieling of diefstal van zijn
goederen (veldvruchten), wachters aan, die opereerden onder het toezicht
en gezag van de baljuw.
Na de Belgische onafhankelijkheid
|
DE 'GARDE CIVIQUE'
De 'garde
civique' - de burgerwacht - is een typisch Belgische instelling. Zij
vindt haar ontstaan in de Brusselse burgermilitie, die op 26 augustus
1830 vanwege het Voorlopig Bewind de opdracht kreeg, eventuele baldadige
revolutionaire opstootjes in de kiem te smorem. In kleine gemeenten,
zoals onze Zwalmdorpen, moest die echter weinig of niet tussenkomen en
bleef zijn taak veelal beperkt tot een soort nachtwacht.
Later in de 19de eeuw, toen er van verplichte
legerdienst voor iedere Belgische man nog geen sprake was maar enkel de
'lotelingen' naar het leger moesten, lieten gegoede burgers, die
ingeloot waren, zich , tegen vergoeding uiteraard, vervangen door minder
|
|
DE RIJKSWACHT -
de 'gendarmes'
|

De ‘gendarmerie’ in de
toenmalige Statiestraat, tegenwoordig de Zuidlaan |
De ‘gendarmen’, die
tot op het einde van de 19de eeuw in Nederzwalm waren
gehuisvest, namen vanaf het begin der 20ste eeuw vanuit
Nederzwalm hun intrek
in de ‘kazerne’ in de Munkzwalmse Statiestraat - de latere Zuidlaan - waar ze tot de oprichting
van de ééngemaakte politie (eind 20ste eeuw) zouden blijven.
|
| |
|
DE BRIGADE-COMMANDANTEN
SCHOONBROODT
Louis Leopold 1882
woonde aan de vroegere Dorpsstraat 178bis.
o Fourron le Comte ('s Gravensvoeren)
25/7/1849
x RYMEN Marie Josephe (o Tessenderloo 19/5/1841)
Hij
was
brigadier bij de 'gendarmerie' en kwam van St-Gillis op 17/11/1882
PAUWELS
J.B. 1907
GOOSSENS
Marc 1980

MARÉCHAL
Arnold (º1949) 1988
|
|
|
|
|
|
| |
|
| |
|
|
DE VELDWACHTER -
de champetter
De veldwachter
werd aangesteld door de gemeenteraad en opereerde rechtstreeks
onder het gezag van de burgemeester.
De taak van de veldwachter bestond in
- het handhaven van de openbare
orde binnen de gemeente
- het bekend maken van de
gemeentelijke verordeningen naar de bevolking toe (bijvb. door
de gemeenteberichten af te roepen, wekelijks op zondag, vanop de
'champettersteen of de
schriftelijke berichten ten huize te
bezorgen) en ze te laten naleven
- hij was bevoegd in geval van
overtredingen PV op te maken.
Onder de Franse
bezetting was
Jan-Baptiste
Van den Berghe 'garde-champêtre'.
In
1816
was J. Bpte Becaus 'garde-champêtre
Bij de Belgische onafhankelijkheid in 1830 was
Jan Becaus
– overigens verwant aan de latere champettersfamilie Dernau -,
toen al meer dan 20 jaar in dienst als ‘champètre’ van
Munkzwalm.
Vanaf die onafhankelijkheid van België was het
Fransiscus Van Wambeke
(o 1794), die de taak van veldwachter op zich zou
nemen. Hij werd benoemd op 2 juli 1831 en zou in dienst blijven
tot 17 maart 1869.
Gemeenteraadsbeslissing:
"Gezien het getuigschrift afgeleverd door de geneesheeren
Walton en Leleup, respectievelijk gehuisvesd(sic) te
Nederswalm Hermelgem en Marie-Hoorebeke
waeruit blijkt dat
de ligchamelyke gebreken van Vanwambeke, niet meer toelaten
zijne bediening uit te oeffenen Overwegende dat de gemeentebelangen hierdoor grootelijks in
lijdzaamheid verkeeren Overwegende dat Vanwambeke gedurende 38 jaren zijne
bediening met ijver en verknochtheid heeft uitgeoeffend en
zijn gedrag altijd regelmatig en
onberispbaar is geweest, en
hij diesvolgens is gemachtigd zijn rechten op pensioen te
doen gelden Heeft eenparig besloten
het ontslag van Vanwambeke te aanveerden en de hooge
overheid te aanzoeken dat hij worden op pensioen gesteld en
dat hij bij het bepalen van zijn pensioen hem het maximum
worde toegekend".
Na hem kwam
Franciscus De Bock, die het slechts volhield
van 1869 tot 1.8.1870 - hij zou ontslag nemen op
aanstichten van zijn echtgenote, die met het ambt van haar man
niet erg opgezet was. Hij was trouwens de enige champetter van Munkzwalm, die niet verwant was met de familie Dernau.
Francies
Goorix
(o Munkzwalm 10/2/1841 als zoon van Benedictus
o 1806,
landbouwer x Amelia Feliers
o 1809,
landbouwster ) volgde De Bock op vanaf voormelde datum; hij droeg zorg voor de goede orde tot
in 1907.
In
1872 waren er tussen Goorix en het
(liberale) gemeentebestuur tuchtrechterlijke problemen:
uit het verslag van de gemeenteraad dd.
19.12.1872:
" Onder
het voorzitterschap van den Borgmeester (J.De Raedt, nvda) en
alwaer al de leden aenwezig zijn.
- "......gaf den voorzitter te
kennen dat den zaterdag lest den veldwachter francies Goorix is
belast geworden door de twee schepenen met het overdragen van
eene missive aen de Borgemeester.
Dat de missive ter haren bestemming niet is overgebragt
geweest.
Dat bovendien in den selven dag om zeven uren s'avonds
den zelven veldwachter hem heeft begeven naer het huys van den
schepenen Van Audenhove alwaer hij geweldaedegheden jeegens
dezen en
famillie heeft uytgeoefend onder het uytbraken van
bedreygingen van welke daedzaken proces-verbal is opgesteld en
aen de heer procureur des Konings bij de regtbank te Oudenaerde
zal overgezonden
worden
Dat zulkdanige feyten begaan door eenen onderhoorigen
alle achting van zijnen oversten wegneemt
Daerom dat er door den gemeente raed dient beraedslaegd
te worden of de veldwachter Goorix zou onderworpen zijn aen eene
tijdelijke straf
De gemeenteraad - Gezien de gemeeente...?... en naer de
veldwachter Goorix te hebben gehoord, die herkent heeft de
missive der schepenen te hebben gescheurd en tot hare bestemming
niet te hebben
overgedragen even als van scheldwoorden aen den
schepen Van Audenhove te hebben toegebragt, beraedslagende is
eenparig van gevoelen dat Goorix tijdelijk dient van veldwachter
opgeschorst(sic)
te
worden met verlies zijner jaerwedde gedurende dit tijdstip
Dan overwegende tot de bepaling van het tijdstip is den
raed nog eens eenparig van gevoelen de opschorsing te bepalen
tot acht dagen na het vonnis die door de correctionele of andere
regtbanken zal
verleend worden, sonder dat dit tijdstip in alle
geval van min dan een maand mag wezen om daer naer jegens hem
alle andere maetregelen te nemen die men noodzakelijk zal
achten.
Om dat de gemeenteDienst in Munckswalm niet zou gestremd
zijn heeft den gemeente raed benoemd om de plaets van
veldwachter ...?... baalde tijdstip naer stemming dheer Joannes
Baptiste Vanden
Berghe veldwachter te Paulathem, met genieting
der Jaerwedde
Ter ordannantie,
De Sekretaris
Dernau "
Op 29/4/1907 gaat Goorix op rust.
De gemeenteraad besluit hem een pensioen te geven
van 350 franks onder voorbehoud van nadere goedkeuring
(door de hogere overheid).
Alfons Dernau, vader van de later alom bekende Maurice Dernau,
oefende het ambt uit van 25/10/1907 tot 1936.
Hij maakte 'de Groote Oorlog' mee. In 1936 volgde zijn zoon Maurice
hem op en bleef veldwachter tot in 1971 - de
eerste fusie van gemeenten, wanneer hij de
pensioengerechtigde leeftijd had bereikt en van een welverdiende
rust ging genieten... Hij overleed te Munkzwalm in 1990 .
|
|
|

Het gezin Alfons Dernau in 1916
We zien v.l.n.r. zoontje Maurice, Alfons, zijn trouwe hond Fox (die
de fiets van zijn baas bewaakte
als hij ergens was), echtgenote Elodie
Becaus en dochtertje Irma
|

Maurice Dernau
|
|
Maurice werd geboren te Munkzwalm op 22 juli 1906. Hij was gehuwd met
Angèle De Naeyer. Samen kregen ze 2 kinderen, een zoon Norbert en een
dochter Godelieve, die huwde met Hubert De Guchteneire. Hij overleed bij
hem thuis in de Astridstraat 15 op 11.2.1990 en werd begraven op 17.2.
na de dienst van 10u30.
|
|
Met de (eerste) fusie van
gemeenten in 1970 kreeg Munkzwalm meteen een heus ‘veldwachterskorps’
cadeau van maar liefst 6(!) champetters, want al de in dienst zijnde
veldwachters van de onderscheidene deelgemeenten werden in dienst
gehouden bij de nieuwe fusiegemeente groot-Munkzwalm…
| |

Veldwachter Omer Walraet |

Veldwachter
Georges De Bruycker
|
|
|
|
|

Het veldwachterskorps van ‘groot’-Munkzwalm samen met
burgemeester Feliers in 1971.
Op de foto v.l.n.r. staande Georges De Bruycker (champetter Nederzwalm), Albert T'Siobbel
(champetter van ?),
Theo Ghyselinck, Antoine De Coen, Jan Van De Velde.
Zittend Roger Crombeen (brigadechef), burgemeester Albert Feliers en
Maurice Dernau. |
|
Georges De Bruycker - de laatste veldwachter van
St.Denijs-Boekel. Geboren te Balegem in 1913; werkte daar eerst als bode
en nadien als hulpveldwachter. Kwam naar St.Denijs-Boekel om er
champetter te worden vanaf 1.9.1947. Woonde aan Moldergem 5. Werd vanaf
de fusie in 1971 ingelijfd bij het Munkzwalmse veldwachterkorps, om op
rust te gaan in juli 1978.
|
|
Laatste update
dinsdag 03 november 2009
|